Mjadala kuhusu uvaaji wa hijabu katika shule na vyuo vikuu vya Asia ya Kati umeibuka tena mwanzoni mwa mwaka mpya wa masomo, baada ya mamlaka za Kazakhstan kuzionya shule binafsi kwamba zinaweza kupoteza leseni zao ikiwa zitawaruhusu wanafunzi wa kike kuvaa hijabu. Hayo yanajiri wakati vikwazo vya viwango tofauti dhidi ya mavazi ya kidini vinaendelea katika baadhi ya nchi za eneo hilo lenye idadi kubwa ya Waislamu.
Waziri wa Elimu wa Kazakhstan, Guldyz Suleimenova, alisema katika mkutano wa serikali wa Septemba 8 kwamba shule za serikali na binafsi zinatakiwa kufuata kanuni za sare rasmi za shule, na kwamba kuruhusu hijabu kunaweza kuzifanya shule binafsi zikabiliwe na hatua zinazoweza kufikia kufutiwa leseni.
Waziri huyo aliongeza kuwa baadhi ya shule binafsi zilikuwa zikiwaruhusu wanafunzi kuvaa hijabu katika mwaka uliopita wa masomo, lakini alisema kwamba mwanzoni mwa mwaka huu wa masomo “hakuna tena shule kama hizo.” Pia alieleza kuwa wizara inashughulikia suala hilo kwa kushirikiana na Kamati ya Usalama wa Taifa na mamlaka za mitaa, akisema kuwa kuna kamati ya pamoja inayofuatilia utekelezaji wa kanuni hizo.
Vikwazo vya Kazakhstan vinategemea kanuni za sare za shule zilizowekwa na Wizara ya Elimu tangu mwaka 2016, ambazo zinakataza kuingiza katika sare za shule vitu vinavyoonyesha wazi uhusiano wa kidini. Utekelezaji wa kanuni hizo katika miaka iliyopita umesababisha migogoro kati ya mamlaka na familia za Kiislamu zinazotaka mabinti zao waruhusiwe kuvaa hijabu wakati wa masomo.
Tajikistan… Mwanafunzi: Niliambiwa “Sheria ni Sheria”
Nchini Tajikistan, Radio Free Europe ilimnukuu mwanafunzi Mwislamu katika Chuo Kikuu cha Jimbo cha Khujand, ambaye alitumia jina bandia kwa sababu za kiusalama, akisema kuwa mhadhiri mmoja alimkumbusha katika siku za kwanza za masomo kwamba kuvaa hijabu hakuruhusiwi ndani ya taasisi za elimu.
Tajikistan inaweka vikwazo vikubwa dhidi ya baadhi ya aina za mavazi ya Kiislamu, huku mamlaka zikihamasisha uvaaji wa kile wanachokiita mavazi ya jadi ya kitaifa badala ya mavazi wanayoyaona kuwa “ya kigeni kwa utamaduni wa kitaifa.”
Serikali inasema sera hizi zinalenga kulinda tabia ya kisekula ya dola na kupambana na kile inachokiita itikadi kali. Wakosoaji, hata hivyo, wanaona kuwa sera hizo zinaingilia kwa kiasi kikubwa utekelezaji binafsi wa dini.
Uzbekistan Pia
Radio Free Europe inaeleza kuwa Kazakhstan, Tajikistan na Uzbekistan zinaweka vikwazo dhidi ya hijabu katika shule za serikali na baadhi ya taasisi rasmi, ingawa kanuni na namna ya kuzitekeleza hutofautiana kutoka nchi moja hadi nyingine.
Katika miaka iliyopita, Tajikistan na Uzbekistan pia zimeshuhudia kampeni na mijadala inayohusiana na mavazi ya Kiislamu ya wanawake na ndevu za wanaume.
Kyrgyzstan Yairuhusu Hijabu… Lakini Yapiga Marufuku Niqabu
Ama Kyrgyzstan, kwa mujibu wa ripoti hiyo, bado ndiyo nchi pekee katika Asia ya Kati ambayo haina marufuku rasmi ya jumla dhidi ya hijabu inayoacha uso wazi.
Hata hivyo, tangu mwaka 2025 nchi hiyo imepiga marufuku mavazi yanayozuia mtu kutambulika usoni katika maeneo ya umma, sheria ambayo kwa vitendo inatumika dhidi ya niqabu. Polisi wamewatoza faini wanawake kadhaa kwa kuivaa.
Kuanza kwa mwaka wa masomo kumerudisha tena suala la hijabu mbele ya mijadala katika Asia ya Kati, ambako Waislamu ndio wengi katika idadi ya watu katika sehemu kubwa ya eneo hilo, huku serikali zikisisitiza tabia ya kisekula ya dola na kuweka viwango tofauti vya uangalizi juu ya alama na shughuli za kidini.
Wakati mamlaka zinawasilisha vikwazo hivyo kuwa vinahusiana na usekula, usalama na nidhamu ya shule, wapinzani wake wanaona kuwa ni kubana sana nafasi ya mtu binafsi ya kuonyesha imani yake ya kidini katika nchi ambazo idadi kubwa ya wananchi wake ni Waislamu, hasa kwa wanawake na wasichana Waislamu.
wasl.news
