Opens in a new tab

Wajibu wa maandalizi ya mapema ya kuunda watoto kuwa viongozi

Wakati ambapo kuna mazungumzo yanayoongezeka juu ya ulazima wa kujenga mwamko wenye afya njema kwa wanawake na kinga ya uchamungu dhidi ya miito inayopiga vita na kuharibu uanamke wao na kazi yao muhimu katika jamii za Kiislamu, naona juhudi katika mwelekeo huu hazitoshi ikiwa hazitakamilika kwa juhudi sambamba na za mshikamano za kurejesha heshima ya mwanamume kama kiongozi katika eneo la familia na taifa.

Juhudi zetu zote za kuwarejesha wanawake katika nafasi zao za kweli zitakuwa dhaifu ikiwa hatutawarudisha wanaume kwenye nafasi zao pia, kwa sababu jukumu la mwanamke halikamiliki isipokuwa awepo mwanamume wa kuwaunga mkono, na mishale ya miito inayopigana haikuwatenga wanawake kuliko wanaume. Bali, hawakuwafikia wanawake mpaka walipowatenganisha wanaume na kuwawezesha kupunguza kazi na majukumu yake kwa mbinu mbovu na iliyosomwa, ambayo inaendelea kulenga vipengele vya familia ya Kiislamu na kuizuia kuibuka kama nguvu yenye nguvu.

Kurudi kwa mwanamke kwenye nafasi yake bila uwepo wa mwanaume katika nafasi yake ni mipango mbovu na kushindwa kimkakati!Hii ni kwa sababu jukumu la wanaume ni uongozi, na kupoteza uongozi ni kupoteza wanawake, hata kama ni waadilifu!

Jukumu na wajibu wa wanaume katika kudhibiti familia zao

Na kwa sababu yeye ndiye kiongozi katika familia, na kwa sababu yeye ndiye wa kwanza kuwajibika mbele ya Allah Mtukufu, kama ilivyo katika Hadithi, iliyotoka kwa Abdullah bin Omar, Allah awe radhi nao wote wawili, kutoka kwa Mtume (Swalla Allaahu ‘alayhi wa aalihi wa sallam) aliyesema: “Nyinyi nyote ni mchunga, na kila mmoja wenu ana wajibu juu ya kundi lake, na yeye ni mtawala juu ya watu wake. Na mwanamume ni mchungaji juu ya nyumba yake na anawajibika kwa ajili yao, na mwanamke ni mchungaji juu ya nyumba ya mume wake na watoto wake, na mtumishi ni mchungaji wa mali ya bwana wake, na kwa hakika, kila mmoja wenu ni mchungaji, na kila mmoja wenu atawajibika kwa kundi lake. Imekubaliwa. Juu yake.

Tunaona udharura wa kurekebisha jukumu hili ambalo ni pamoja na kulea watoto kufikia viwango vya utu uzima na uongozi, na hili linaanza na wao kubeba jukumu la kuwashauri na kuwaongoza wanawake wa maharimu wao ili kufikia maana ya kumtumikia Allah Mtukufu. Vyovyote vile nafasi ya mwana huyu katika familia, anawajibika kuwaita maharimu wake wa kike ili kufikia maana ya kumtumikia Allah peke yake, bila mshirika, na kuwasaidia kufanya hivyo.

Ama jinsi anavyofanya hivyo, anafanya kwa fiqhi na utambuzi, kwa ushauri, na kwa kila njia anayoweza kuzigusa nyoyo zao. Kabla hajaenda kwenye jambo lingine lolote katika uhusiano wake nao, ni lazima aweke msingi huu wa asili kati yake na wao, ili kumuona tu kuwa ukumbusho kwao kwa Allah!

Hakuna haja ya hili kuchukizwa au kuwa mkali, wala kuwa mkali au mkali katika hotuba. Jambo hilo hufanywa kwa ulaini na baada ya kuzingatiwa, kwa kuuliza maswali yanayoleta karibu maana kubwa, kwa kufafanua Aya, kwa kuwasilisha mawaidha mepesi, na kidogo ya kudumu ni bora kuliko fungu la kuacha, huku ikiwaonyesha huruma na mapenzi ya wema kwao.

Huenda ikawa ni kwa kutolea mfano kwa Hadithi kutoka katika historia na ukweli kuhusu matokeo ya kupuuza tauhidi na kuzama katika kila jambo linaloifisidi, na kueleza kanuni ambazo bila yake kazi na ibada hazifai: kujitolea kwa Allah peke yake bila mshirika, na kumfuata Mtume (Swalla Allaahu ´alayhi wa sallam).

Hebu azungumze nao kuhusu Hadithi kuhusu nia, kuhusu ulazima wa kuweka malengo na maazimio kwa mujibu wa nuru kutoka kwa Allah. Ikiwa ni nzuri, kila kitu kinachofuata kitakuwa kizuri, na ikiwa ni mbaya, basi mwanamke hana mtu wa kulaumiwa isipokuwa yeye mwenyewe.

Hili ni jukumu ambalo wanaume wengi katika familia zao wanalipuuza, na wanaamini kuwa uhusiano na maharimu wao ni uhusiano wa kindugu usiokuwa na jukumu la kuwakumbusha Allah na kuwahimiza kuwa wanyoofu.

Ni mikusanyiko mingapi ya kifamilia ambayo Allah hakutajwa ndani yake iligeuka kuwa kitu kilichomkasirisha Allah na kuwageukia maswahaba wake kwa ghadhabu ya Allah, Allah apishe mbali!

Mwanaume achunge kanuni hii muhimu katika uhusiano wake na maharimu wake kabla ya kujitahidi kufanya yaliyo zaidi. Akasema Allah (na uwaonye jamaa zako wa karibu), kwani wito wa Mtume, rehema na amani ziwe juu yake, ulianza na walio karibu zaidi!Kutoka kwa Aisha amesema: Ilipoteremka Aya hii: (Na waonye jamaa zako wa karibu), Mtume wa Allah ﷺ (Swalla Allaahu ‘alayhi wa aalihi wa sallam) alisema: “Ewe Safiyya binti Abdul Muttalib, Ewe Fatima binti Muhammad, enyi wana wa Abdul Muttalib, mimi siwamilikii kitu kutoka kwa Allah, niombeni mali yangu chochote mtakacho.”[1]

Kuwaalika wanawake kwa maharimu wa mwanaume ni pamoja na kuhakikisha uadilifu wao na uaminifu wao. Wakitoka nje wamevaa mapambo, wasikaribishwe na kusifiwa, bali wakutwe na kuudhika kwake na kuonyesha kwake kukanusha dhambi hii. Na ikiwa hana mamlaka ya kubadilisha nyumba, basi kukanusha kwake kutasababisha kitu katika moyo wa mwanamke na kumfanya ajihisi duni na ukubwa wa anachofanya. Ni kiasi gani cha kukataa kinafaa. Ilimalizika kwa yeye kumwongoza msichana kufunika na kumcha Allah Mwenyezi, na katika ibada ya jambo hilo. Kwa kutenda mema na kukataza maovu ni baraka na fadhila ambazo ni yule tu anayejiweka ndani yake kwa kutaka radhi za Mola wake Mlezi ndiye anayeweza kutambua.

Hili ni pamoja na kuwakumbusha watu wajibu wa kidini, sala, na matendo ya ibada katika majira yao ya wema, na nafsi husukumwa na mawaidha mazuri, hata yakipuuzwa.

Iwapo mtu ataona kutoka kwa maharimu wake kile kinachomfurahisha na kuifurahisha nafsi yake, kama vile uadilifu mzuri, kupendezwa na Qur’ani, na utimilifu wa maana za tauhidi, basi lazima sambamba aonyeshe furaha yake, upendo, ukaribisho, na kutia moyo kwa hilo, akitumia njia nyingi kueleza uungaji mkono wake kwa Muumini mwenye kudumu, kutokana na kutoa zawadi na sifa katika mkusanyiko, nyenzo na usaidizi wa kisaikolojia.Nafsi zinafanywa kuwapenda wale wanaowafanyia wema na kuthamini dhabihu yao.

Hii ni hatua ya kwanza ya kurejesha heshima ya mwana wa mtu katika familia yake, kama mshauri mwaminifu na kiongozi wa karibu.

Kuibua habari kuhusu dhima ya kutumia

Kumuandaa mwanamume kutekeleza majukumu yake katika Uislamu, ambayo ni majukumu mazito na mazito, haitokei ghafla na ghafla, bali ni lazima iwe mapema, tokea umri mdogo, kwani atakayekua na kitu atakuwa kijana kwa hilo.

Mtoto hukua sawa na baba yake.      Kwa matawi ambayo miti hukua.

Kile ambacho familia katika zama zetu zimepuuza ni kumwandaa mtoto wa mtu huyu kwa nafasi ya kiongozi wa familia ya baadaye na kubeba majukumu ya wanaume katika sheria ya Kiislamu kama mtu binafsi na kama mtu binafsi katika taifa lake. Utakuta mtoto wa kiume anafikisha umri wa miaka ishirini na bado hajajua usimamizi wa fedha wala uhuru na hana jukumu la kulipa matunzo au kusimamia gharama.Au hata kuweka mafungamano na jamaa zake, hata kwa kiasi kidogo cha fedha, ili kuishi katika maana ya ulezi na maneno ya Allah Mtukufu: “Na kwa yale wanayoyatoa katika mali zao.

Hii ina maana ya wajibu wa kulea mtoto kuchukua majukumu ya kifedha tangu umri mdogo sana, katika suala la kumzoeza utunzaji mzuri wa pesa, kununua na kuweka akiba ambayo anatimiza malengo yake, na kumfundisha hisani, matumizi, na kumheshimu mama yake na jamaa kwa kiasi cha pesa kwenye hafla na likizo. Ili kuwezesha hili, posho lazima itolewe kwake, ikimuelezea madhumuni yake, na nini anapaswa kufanya nayo. Yeye hata huchukua kazi fulani za kifedha nyumbani, kama vile kulipa bili mwenyewe, ili kuhisi kuwajibika.

Nadhani ni muhimu sana kwamba mtoto, kuanzia umri wa utambuzi (miaka 7), apate posho yake binafsi (kiasi kidogo) na aifuatilie ili wazazi wamsaidie kusawazisha gharama zake. Katika umri wa kukomaa, sehemu ya posho lazima iongezeke, na kazi kama vile: “Nunua dada yako, mnunulie mama yako,” na kadhalika, inapaswa kuingizwa ndani yake.

Baada ya kubaleghe, ni vyema kwa mwana kushiriki, ikiwezekana, katika miradi ya kukusanya sadaka na kuwagawia masikini na masikini, kwani hii ni nidhamu na elimu katika usimamizi mzuri na usawazishaji wa fedha, na yote haya yanaendana na kujenga mwamko wa kimafundisho, kimaadili na kiuchumi katika akili ya mtu huyu aliyedhamiria, mwaminifu ambaye anajiandaa kuchukua uongozi.

Mtoto wa kiume asihusiane na pesa kama lengo bali kama njia, na kwa hiyo elimu ya imani ni muhimu katika njia hiyo, ili asije akageuka kuwa uchoyo unaowanyima watu haki zao au kutoelewa madhumuni ya kile tunachofanya na kuiba ili kutumia na kutoa sadaka!

Kinachosaidia katika kuanzisha usimamizi mzuri wa fedha ni kulea mtoto wa kiume kutunza siri na kuchukua hatua kwa hatua majukumu ya watu wazima, kwani hii hujenga imani, azimio, na azimio la juu kwake. Ukimpangia mwanao kazi ya siri ambayo hakuna mtu ndani ya nyumba anayeijua isipokuwa yeye, hii inajenga nguvu katika moyo wake na kumfanya atambue uwezo na hadhi yake katika familia na taifa.Hili linaweza kufanywa katika misheni ya hisani, kama vile kuficha vitu, kwa mfano, au kupunguza dhiki, na kila kitu ambacho kiko ndani ya wigo wa matendo mema, nia njema, na uundaji wa Muumini, Msaidizi, na Muislamu mchamungu.

Miongoni mwa mambo ambayo yanamdhuru mwana na yanaweza kumsababishia matokeo mabaya na kubatilisha uchumba, ni kumfedhehesha katika shughuli zake za kifedha, na kuwa mkali kwake katika suala la kashfa, laana na matusi, hasa ikiwa anafanya kazi kwa bidii kuzitumia pesa hizo katika kile anachokiona kuwa ni haki na kipaumbele. Kumkumbusha kuwa pesa hizi sio zake na kwamba yeye ni mfuasi tu wa mmiliki wake ni uharibifu na uharibifu kwake mwenyewe. Badala yake, dhana ya pesa kama pesa ya Allah lazima ianzishwe, na ubadhirifu nayo ni uhalifu, na kulipa haki zake ni wajibu, kuchukua na kutoa.

Kitu kibaya zaidi wanachofanya wazazi wanapomkabidhi mwana wao fungu la pesa ni kumdhalilisha nazo na kumpa!

Haifai kwa mtoto wa kiume kuchukua pesa atakazotumia kuhudumia familia yake kwa madhara na madhara, bali ni lazima azichukue kwa fiqhi ya uaminifu na uaminifu, na “Mkishukuru, hakika nitawaongezea.”

Tutapata matokeo ya ajabu ikiwa hii itaambatana na kupandikiza mapema kwa hofu ya Allah na utukufu wake, na atukuzwe na kuinuliwa, katika nafsi ya mwana, na kuambatana na ufahamu wa wajibu wa kidini unaohusiana katika mfumo mmoja jumuishi.

Imeelezwa katika Hadithi: “Kutoa sadaka kwa masikini ni sadaka, na kumpa jamaa vitu viwili ni sadaka na kushikamana na jamaa.”(Sahih Ibn Majah) Pengine kile ambacho watu hupuuza zaidi katika wakati wetu – licha ya wingi wao wa hisani – ni kudumisha uhusiano wa kifamilia, na labda wanachopuuza zaidi ni kulea watoto kwa hisani na kudumisha uhusiano wa kifamilia pamoja.

Kurekebisha mwanya huu ni muhimu sana kwa mustakabali wa familia na kuandaa kizazi cha wanaume wenye uwezo wa kuchukua majukumu ya kifamilia na kifedha na kutekeleza majukumu yanayohusiana na mahusiano ya kifamilia, matumizi, ulezi na aina zote za uongozi.

Kwa hakika makosa na kushindwa kwa kifamilia tunayoyaona yanaenea leo katika jamii zetu, lakini mzizi wake – bila kujali sababu zinazohusika – ni kushindwa kwa familia hapo awali na maandalizi duni ya vizazi kwa kazi ya kuongoza familia, basi vipi kuhusu kuongoza jihadi na kuongoza taifa!

Al-Bashir Al-Ibrahimi, Allah amrehemu, amesema: “Kujitegemea ni jambo bora zaidi ambalo wazazi wanawahimiza watoto wao kulifanya, ni njia ya furaha, na ndio msingi wa maisha ya kujitegemea” (Athar Al-Ibrahimiy (46/1).

Kuandaa mtu hodari mapema

Mojawapo ya matatizo ya wakati wetu ni mabishano, ugomvi, na uadui juu ya mawazo katika sheria ya Allah Mwenyezi, na hii inajumuisha haki ya mtu ya ulezi. Ni balaa kubwa kwa mtu kubishana juu ya haki na wajibu ambao Allah amemdhamini kwa manufaa yake, kwa manufaa ya familia yake, na kwa manufaa ya taifa zima. Badala ya kutayarishwa na kutayarishwa kuchukua jukumu la ulezi na majukumu yake kwa ukomavu, fiqhi, na busara, anapigana na kugombana, na usukani wa uongozi unachukuliwa kutoka kwake, na kisha meli inaachwa kuzama!

Al-Baghawi-Allah amrehemu- amesema: “Kauli na maadili vina maana moja, na mtawala ni fasaha zaidi, naye ndiye anayesimamisha upatanisho, usimamizi na nidhamu.”[2]

Ulezi ni sayansi na sanaa, wajibu na uaminifu, wajibu na utume, na kushindwa kufanya hivyo ni chanzo cha uharibifu kwa familia na taifa zima. Kwa hiyo, mwana lazima alelewe tangu akiwa mdogo ili kutayarishwa kubeba jukumu la ndoa na ubaba, na hii ina maana ya kumpa ufahamu unaohitajika ili kuchukua kazi hii muhimu katika maisha yake, na katika maisha ya wale walio chini ya wajibu wake.

Allah Mtukufu amesema: “Wanaume ni wasimamizi wa wanawake kwa sababu Allah amewafadhilisha baadhi yao juu ya wengine na kwa sababu wanatoa katika mali zao.Basi wanawake wema ni watiifu na wachamungu, kwa ya ghaibu kama Allah anavyohifadhi. (An-Nisa: 34)

Na akasema Allah Mtukufu: “Na wanawake ni sawa na walio juu yao kwa uadilifu, na wanaume wana daraja juu yao, na Allah ni Mwenye nguvu, Mwenye hikima” (Al-Baqarah: 228).

Nafasi ya mwanamume ni heshima na wajibu, kwani ni zawadi kutoka kwa Allah Mtukufu na Allah anapendelea wanaume kuliko wanawake, na ni wajibu kwa mwanamume kwa wakati mmoja, ili afanye bidii kukusanya mapato yake na kutumia kwa mke wake na kulinda maslahi yake ya duniani na ya akhera.

Allah Mtukufu amesema: “Kwa sababu Allah amefadhilisha baadhi yao kuliko wengine, na kwa sababu wametoa katika mali zao.

Hili linaturudisha kwenye umuhimu wa kulea watoto ili kuwajibika kifedha mapema, kama tulivyoeleza hapo awali, kwani maandalizi haya ni nguzo moja wapo ya kumtengeneza mwanaume shupavu pia.

Kutayarisha mtu mwenye nguvu kunamaanisha kuandaa kiongozi ambaye atatekeleza wajibu wake kama magavana wa masomo.

Anahitaji malezi kwa mujibu wa viwango vya Kiislamu vilivyo sawa, vinavyoongozwa na Qur’an na Sunnah, na jinsi watangulizi wema walivyokuwa, ili aweze kutambua umuhimu wa majukumu aliyokabidhiwa katika sheria ya Allah Mtukufu na gharama zake.

Hivyo, heshima huchanganyikana na mgawo, na heshima si ya kipekee bila kazi!Hivi ndivyo baadhi ya watu hawaelewi, kwani ulinzi ni nguvu zinazohitaji kuwatayarisha wanaume kubeba majukumu yao, kwa woga wa kuwajibishwa na kuwajibishwa mbele za Allah.

Kufanya ulezi kunahitaji ufahamu wa kuwajibika wa umuhimu wa kufanya kazi hii kwa uaminifu kamili na uchaji Allah.Kuwepo kwa mtu anayedhulumu msimamo wake ni moja ya sababu za kubomolewa na dhulma inayopelekea hasara!

Mwanamume lazima awe na sura kamilifu ya kimwili aliyopewa na sheria ya Sharia kadiri inavyowezekana, na hana haki ya kukwepa jukumu hili!

Kulea mtoto wa kiume juu ya maana hizi kunaendana na uelewa wake wa asili ya tofauti kati yake na mwanamke ili kuboresha uhusiano wake naye.

Mwanadamu ana vipengele vya kimwili na kimaadili ambavyo vinamstahiki kutekeleza wajibu aliokabidhiwa katika Uislamu, ikiwa ni pamoja na nguvu za mwili, nguvu ya akili, na kiasi cha hisia, ambazo ni msingi wa rai, dhamira, na kubeba mizigo. Hazifai bila ya vipengele vya kimafundisho na kimaadili, ili aweze kubeba na kutekeleza majukumu ya faradhi kuu au kutekeleza ibada za Kiislamu ambazo ni mahususi kwa wanaume, kama vile swala ya Ijumaa, jihadi, na qiyaamah.

Kila ulezi anaobeba mwanamume katika Uislamu unahitaji sifa za kiume na utambuzi wa kimaadili na kimaadili ambao kwayo njia inaweza kunyooshwa. Hili linahitaji elimu inayoelewa mambo haya muhimu, elimu ambayo inatuandalia sisi wanaume ambao tutaziba mapengo yao na kuongoza njia kwa nuru ya Allah.Kuwanyang’anya jukumu hili au kuwanyima nyenzo za kulitekeleza kwa ufasaha ni jinai kubwa na usaliti wa dini na taifa, na ndilo jambo lililojitokeza zaidi katika kuporomoka na kufufuka kwa taifa.

Hebu mwana akue kuelewa maana ya ulezi na kujiandaa kisaikolojia, kisayansi, na mali kufanya kazi hii.Alijifunza wajibu wake na umuhimu wa majukumu yake, na akachukua ujuzi wa amri na makatazo ya Allah, hivyo alitimiza wajibu wake vyema.

Hii haimaanishi kwamba mwanamume anapaswa kuwa na kiburi kwa mwanamke au kumtendea kwa dhulma na dhulma, kwa sababu yeye ni mlinzi, kama watawala dhalimu wanavyofanya juu ya raia wao. Bali ameamrishwa kuchukua ulinzi mzuri juu yake, akitambua asili ya udhaifu wa mwanamke. Vinginevyo, hesabu yake na Allah itakuwa ngumu.

Uislamu umetahadharisha juu ya ulazima wa kila mwanamume na mwanamke kutekeleza majukumu yao ya ziada, bila ya kutamani yale ambayo Allah amewafadhilisha baadhi yao kuliko wengine. Katika yale waliyo yachuma, na muombeni Allah fadhila zake. Hakika Allah ni Mjuzi wa kila kitu.

Tukiangalia maana hizi, tunapata umuhimu wa haraka wa kulea mwana ili awe na nguvu katika mwili wake, dhamira, na akili yake, na kuwa na maadili mema na uungwana. Cheo cha uongozi kinahitaji maadili ya kiongozi shupavu na sio tu mamlaka aliyokabidhiwa mtu asiyejua thamani na gharama zake.Hii inamaanisha kumpa kazi zinazoboresha, kuangazia na kuimarisha sifa hizi.Malezi ambayo yanajali kustawi kwa sifa zake za kiume na uboreshaji wa sifa zake za uongozi.

Kulea watoto kwa maana hizi kunaanza mapema nyumbani kwao wakimuona baba akicheza jukumu la kuwa mlezi, na ikiwa hilo hayupo, basi kwa kuwatafuta katika mirathi ya Mtume, swallallahu alayhi wa sallam, na waliotangulia wema.Na ujiweke juu yake.

Labda moja ya mambo muhimu ambayo watoto wanapaswa kulelewa nayo ni ustadi wa kuwatendea wema, na hii inapaswa kufanywa mapema, kwa sababu tuna kasoro kubwa katika sanaa hii katika familia, kwa hivyo watoto wanakua na kukosa subira na wepesi wa kulalamika. Kutendea wema ndiyo roho ya uhusiano wa ndoa, na msingi wa kuendelea kwake kwa kumwogopa Allah Mweza-Yote, hata ikiwa shauku na upendo hazipo ndani yake. Ndio maana ilikuja kwa namna ya amri katika Qur’an. Amesema Allah Mtukufu: (Na kaeni nao kwa wema.) (An-Nisa: kutoka aya ya 19), ambayo inajumuisha nyanja zote za maisha ya familia na maingiliano ya ndoa yanayofanyika kati ya wanandoa, ikiwa ni pamoja na namna ya kuzungumza, huruma kwa mke, kumfurahisha, na kupuuza udhaifu wake ambao unaweza kupuuzwa.

Ibn Kathir, Allah amrehemu, amesema katika tafsiri ya kauli yake Mwenyezi: (Na ishi nao kwa njia ya busara) “yaani, wafanyie wema katika kauli zako na utengeneze matendo yako na sura yako kwa kadiri ya uwezo wako, kama unavyofanana na yeye, basi mfanyie hivyo kama Allah Mtukufu alivyosema: (Na kwao ni sawa na wale walio juu yao) (28) Mtume wa Allah ﷺ (Swalla Allaahu ‘alayhi wa aalihi wa sallam) amesema: “Mbora wenu ni mbora wa familia yake, na mimi ni mbora wenu kwa familia yangu.” Na moja ya maadili yake, swalah na amani ziwe juu yake, ni kwamba alikuwa daima mwenye huruma kwa watu, akibembeleza familia yake, kuwatendea wema, kuwafanyia ukarimu, na kuwachekesha wanawake wake, hadi akawa anashindana na Aisha, Mama wa Waumini, Allah amuwie radhi, katika kumchumbia kwa hilo. Yeye, Allah amuwie radhi, akanishinda mbio, nikamzidi, na hapo kabla sijashika mimba. Nyama, kisha nikamtangulia baada ya kubeba nyama, akanitangulia na kusema: “Huyu na yule,” basi tafakari hii fiqhi na utambuzi huu!

Kulea watoto juu ya jukumu la ulezi ni pamoja na kuwafundisha umuhimu wa haki na uadilifu katika kutumia kazi hii. Uislamu haukomei kwenye aya ya ulezi. Badala yake, kitabu kinachukuliwa kabisa na kwa nguvu. Ni ulezi pamoja na tahadhari dhidi ya dhulma na tahadhari dhidi ya uvunjaji wa sheria, shambulio na dhulma, mali na maadili.

Mfano bora wa kumfunza mwana kuhusu uwakili ni kuiga mfano wa Mtume Rehma na amani zimshukie katika muamala wake na wake zake Allah awawie radhi.Kama baadhi ya wanavyuoni walivyosema: “Mwenye kutaka kheri ya Akhera, hekima ya dunia, uadilifu wa mwenendo wake, kuzuiliwa kwa maadili mema – yote hayo – na kustahiki wema wote, basi na aige mfano wa Muhammad, Mtume wa Allah ﷺ (Swalla Allaahu ‘alayhi wa aalihi wa sallam), na atumie maadili yake na mwenendo wake, Allah atusaidie kwa kadri awezavyo.

Bado nasisitiza haja ya watoto kufundishwa wasifu na Sunna za Mtume, swallallahu alayhi wa sallam, mapema, ili wajazwe maadili ya watu bora na wafuate muongozo wa njia yake iliyonyooka – Allah amfikishie rehema na amani – na hivyo wawe salama kutokana na vishawishi vya kupita kiasi na kughafilika.

Kukadiria, kuamsha na kudhibiti wivu bila kupindukia au uzembe

Kinachotokea wakati wetu ni mauaji ya kimyakimya ya wivu!Ambayo ndiyo msingi wa kulea mwana ambaye ni mtu hodari, na hata kuunda kizazi kitakachoshinda na kizazi kinachoshika sheria ya Allah na kutiwa nguvu duniani. Hili hutokea kwa nyundo na nyundo, nyundo ya kumzuia kukana mazoea ya ubatili, uasherati, na ukosefu wa kiasi ndani ya familia yake, na chuki ya barabara iliyojaa machukizo ambayo inaendeshwa kulingana na sera ya “kugusa sana kunakufanya upoteze akili!”

Ibrahim al-Sakran amesema: Miongoni mwa mambo waliyoyajenga juu ya kanuni ya ulinganifu: “Wanatoa majina ya kuchukiza kwa hali ya ‘hasira’ na ‘uhasama’ juu ya sharia na wema, hivyo wanamwita mhubiri anayemkasirikia Allah na uso wake kuwa mwekundu ikiwa kanuni za Sharia zimekiukwa, mvutano, au wanamwita mpotovu na mpotovu, na wanamwita mpotovu na mpotovu. hotuba ya kuhubiri iliyojaa bidii kwa ajili ya dini: usemi wenye mkazo”![3]

Ni ukweli chungu sana unaozuia wivu wa mtu na kumfanya ajisalimishe kwenye ukweli unaostahimili uovu na hata kumkemea anayeukana. Amesema Allah Mtukufu (hawakujiepusha na uovu walioufanya. Ubaya ulioje walioufanya.)

Hii ina maana umuhimu wa kuchunga hisia za husuda kwa mwana na kutozikandamiza au kuzizima ndani yake, kwani husuda ni moja ya mambo muhimu ya uamsho na ufufuo na ni dalili mojawapo ya tabia njema.

Sheikh Ahmed Muhammad Shaker, Allah amrehemu, amesema: “Mataifa ambayo yamepoteza bidii kwa ajili ya dini na heshima yao hayatakuwa na chochote isipokuwa maangamizo”[4].

Al-Raghib Al-Isfahani amesema kuhusu husuda: “Allah Mtukufu aliufanya uwezo huu kwa mwanaadamu kuwa sababu ya kuhifadhi maji na kumhifadhi mwanaadamu, na kwa ajili hiyo ikasemwa: Kila umma umeweka husuda kwa wanaume wake na kuweka usafi kwa wanawake wake, na hii inaweza kutumika kuhifadhi kila kitu ambacho mtu anatakiwa kukidumisha. [5]

Al-Hasan Al-Nadawi amesema kuhusiana na hili: “Historia imeshuhudia kwamba kila umma ambao wanaume wao walikuwa wakiteseka katika uanaume wao na wivu wao, na ambao wanawake wao walikuwa wakiteseka katika uanamke wao na uzazi wao, na ambao walitawaliwa na majivuno, kushindana na wanaume katika kila kitu, na kujinyima moyo katika maisha ya nyumbani, na ugumba ukawafanya wanyoeke na kudorora baada ya kuchomoza na jua. jicho.”

Bali ni husuda yenye kusifiwa, ambayo ni husuda juu ya matukufu ya dini na heshima, na sio ya kuridhisha ambayo Allah Ameiharamisha, kutoka kwa Yahya bin Abi Kathir, ambaye alisema: Suleiman bin Dawud, amani iwe juu yake, alimwambia mwanawe: “Ewe mwanangu, usiwe na chuki mbaya sana kwa ajili ya familia yako.” wivu wa kupindukia huleta shutuma kwa mwanamke na kumdhuru zaidi kuliko kumlinda.

Ibn al-Qayyim, Allah amrehemu, amesema: “Wivu wa mja juu ya kipenzi chake uko katika aina mbili: wivu wa kusifiwa, anaoupenda Allah, na wivu wa kulaumika, anaochukia Allah. husuda huharibu mapenzi na hujenga uadui baina ya mpenzi na kipenzi chake Katika Al-Musnad na wengineo kutoka kwake, amesema: “Wivu ni husuda mbili: husuda anayoipenda Allah, na nyingine. Allah anachukia. Tukasema ewe Mtume wa Allah ﷺ rehema na amani ziwe juu yake: Ni wivu gani anaoupenda Allah?Akasema: Kwamba dhambi zake zimetendwa, au kukiukwa makatazo yake. Tukasema: Ni wivu gani ambao Allah anauchukia?Akasema: Wivu wa mmoja wenu kwa namna isiyokuwa utambulisho wake.[7]

Yeye, rehema na amani za Allah ziwe juu yake, amesema: “Kuna husuda anayoipenda Allah, na baadhi yake ni ile anayochukia Allah. (Swahiyh Al-Nasa’i)

Ili kufikia hili katika kulea watoto, tunahitaji kuwalea juu ya kumbukumbu thabiti ambayo inahakikisha ndani yao maadili mema tangu umri mdogo. Ni elimu kwa mujibu wa Qur’an, Sunnah, maisha ya Mtume (Swalla Allaahu ‘alayhi wa aalihi wa sallam) na maisha ya Maswahaba, Allah awawie radhi, kwa usomaji wenye manufaa na Hadithi zenye malengo, ambazo huweka husuda yao kuwa na afya na ladha yao nzuri, bila ya kupita kiasi au uzembe.

Hii inasaidia kuwaweka mbali na sehemu za vishawishi na kuwatazama kwa uwazi wanawake bila Hijabu, kuwaonya dhidi ya kudharau kuchangamana tangu baleghe, na kubainisha kwamba kitendo hiki ni cha kulaumiwa, na kuwaonya dhidi ya kutazama picha zilizoharamishwa na filamu zilizoharamishwa ambamo mtoto amezoea kuwatazama wanawake walio uchi na haathiriki na anakichukulia kuwa ni kitu cha asili, bali ni uharibifu katika jamii.Hakuna ubaya kuwahimiza kuwapa dada zao Hijabu na kitu ambacho kinazidisha adabu na staha ndani yao.

Utangulizi wa utamaduni wa watoto lazima uwe wa uchamungu kamili, ili hisia ya kukanusha iongezeke ndani yao kwa kile kinachokiuka sheria ya Allah Mtukufu, na kadiri anavyojifunza yaliyo sawa na yasiyofaa, ladha yake itabaki kuwa sawa na hisia zake zitabaki kuwa sawa.Kadiri anavyokua katika kutofautisha ukweli na uwongo, ndivyo moyo wake unavyozidi kuwa na nguvu na ndivyo ufahamu wake unavyozidi kuwa mkali, kwa sababu nuru ya Allah inaongoza kwenye uchamungu!

Hii pia ni pamoja na kumshirikisha katika miradi inayoongeza wivu ndani yake kwa kupunguza dhiki, kazi ya utetezi wa kujitolea, kampeni za kuita Hijabu, na kazi nyinginezo zinazodumisha ndani yake hisia ya wivu na wajibu wa kutekeleza wajibu wake wa uaminifu na nguvu.

Ibn Taymiyyah, Allah amrehemu, amesema: “Kujamiiana kwa mwanamume asiyekuwa Mahram na kuchanganyika nao ni miongoni mwa machukizo makubwa sana ambayo baadhi ya wanyama, achilia mbali wana wa Aadam, akasema: (Waambie Waumini wanawake wainamishe macho yao na wazilinde tupu zao), (Na wainamishe tupu zao) na wainamishe tupu zao)
Mkusanyaji wa masuala | 219/5

Kujumuisha umuhimu wa jukumu la mwana katika familia

Pindi tunapomlea mtoto juu ya umuhimu wa kulingania tauhidi katika familia yake, umuhimu wa kufahamu wajibu wa kutumia na kusimamia fedha, na kumfahamisha juu ya gharama na wajibu wa ulezi, ambayo ni heshima ambayo ni lazima aihifadhi na kuihifadhi kwa kazi nzuri na utendaji mzuri, na mara tunapohifadhi wivu wake wa asili, wa upendo, tutakuwa tumejenga ufahamu wa ajabu wa mume na baba mtarajiwa.  Lakini haitoshi kwa hatari zinazotishia familia leo, kwa hivyo ni lazima iambatane na ufahamu wa mapema unaojumuisha umuhimu wa familia ya Kiislamu, na asili ya hatari inayotishia. Inanyemelea katika zama zetu hasa na inatoa maelezo ya utaratibu wa namna maadui wa Uislamu wanavyoipotosha familia hii kutoka katika kazi na utendaji wake katika jamii ya Kiislamu, ikidhibiti nia na makusudio yake ya ndoa, kwa chaguo, uanzishwaji, na malengo, na kurekebisha dhana potofu ambazo zimeenea kwa sababu yake familia imepeperushwa na upepo wa matamanio, sio sababu ya ngome iliyoimarishwa, ngome ya ngome, ufufuo wa umma, ngome ya ngome, ufufuo wa umma na sababu kuu. kusimamisha muundo wa Uislamu duniani.

Kadiri kanuni na misingi inavyofafanuliwa mapema, ndivyo tunavyoweza kuwa na matumaini zaidi kwa mwanamume mwenye nguvu na fahamu ambaye ana uwezo wa kubeba gharama za kuijenga familia yake na kuisimamisha kwa mujibu wa Uislamu, hivyo sharti lake la kwanza la ndoa ni kuanzisha familia inayotawaliwa na sheria ya Allah, si sheria zilizotungwa na mwanadamu au kukinzana na matakwa madogo ya kibinadamu.

Haya yanafanywa kwa kuzitukuza fadhila katika macho yake na kudharau maovu, kumzoeza kupenda maadili mema na kuwachukia walio chini, na kumlea kupambanua baina ya ukweli na batili na kuzingatia muongozo wa Qur’an na sheria ya Sunnah.Ni mchakato wa kumtengeneza mtu kwa kila maana ya neno hili, juu ya Uislamu safi!

Kuiga uwongofu wa Mtume katika kuteremsha bawa la Waumini

Miongoni mwa yaliyoenea katika zama zetu na kidole cha lawama kinanyooshewa upande mwingine, ni ule ufarakano ambao umeingia katika familia, na vile vizuizi vizito vilivyowekwa kati ya nyoyo katika moyo wa familia moja, na ni chungu sana kwa kuwepo umbali mkubwa sana wa dada yake na kaka yake na kumkuta kaka yake karibu na dada yake. labda wanaoishi katika nchi nyingine au bara jingine ambao kuchanganya wakati wa mapenzi na upendo nini Watu kumuonea wivu!

Suala si umbali wa kimwili, bali ni umbali wa kimaadili kati ya mioyo. Ndugu lazima amjali dada yake, awe mkarimu kwake, awe na urafiki naye, na awe karibu naye ili awe mshauri mwaminifu kwake, si adui wa kumvizia na mgomvi!

Ni akina dada wangapi walikua na shukrani thabiti kwa Allah na kisha shukrani kwa utunzaji wa kaka yake kwake, kwa ushauri wa upole na wema pamoja na upendo.Ni sanaa ambayo mtoto hujifunza mapema, kama vile kupewa jukumu la kumendesha dada yake na kutomruhusu atoke peke yake ikiwa ataumia, au kumkabidhi kumsaidia katika uchaguzi wake kwa ushiriki wa upendo, kwa kumfundisha kutoa zawadi na upole kwa dada yake na kuwa mkarimu kwake, kwa kujitahidi kumlinda na kuhakikisha kwamba hakuna madhara yoyote yanayompata, ikiwa ni pamoja na kuwa makini na dada yake na kuunda dada yake. nyumbani ambayo hairuhusu mgonjwa wa moyo kumkaribia dada yake.

Baadhi ya wasichana wanazuiliwa kumfikia mtu mwenye moyo mgonjwa kwa kuogopa heshima iliyobebwa na kaka au baba yao, na hii ni kutokana na neema ya Allah juu yao, hata kama ni dhaifu.

Hivi ndivyo ilivyo pia kwa Mahram wake. Wajibu wake wa kuwapa nasaha, na kuwatunza katika hali za maradhi, udhaifu, na dhiki, ni hali ambazo zimechongwa katika akili na usisahau. Pia aliwalinda dhidi ya uovu ndani yao wenyewe au katika ushirika wao, kama vile dada yake alikuwa katika uhusiano na marafiki wafisadi, hivyo alimkaribia ili kuziba pengo la kisaikolojia na kumzuia asivutwe nao. Kujenga imani katika hali hii ni fiqhi na utambuzi kwa kila ndugu ambaye atakuwa mtu mwenye nguvu. Mume aliyekamilishwa na mkewe, na baba mlezi ambaye watoto wake hutegemezwa naye.

Ili watoto walelewe ili kujaza mapengo ya kihisia ambayo wezi wa heshima huingia au kutoka kwao ambayo maelewano na kupotoka huanza, ili kulinda heshima yao. Binti lazima apate kuridhika kihisia ndani ya nyumba yake, ambayo msingi wake ni imani kwa familia yake na upendo wao kwake, hata kama watakuwa mkali juu yake katika kumlea na kumwadhibu katika tukio la kosa. Ana hakika kwamba familia yake ina huruma zaidi kwake kuliko mwanamume mgeni anayemwalika kufanya jambo lisilompendeza Allah Mwenyezi, na anajua kwamba ndugu yake ndiye mtu mwenye upendo zaidi. Ili kumkinga na adui dhalimu ambaye ni jeuri na dhalimu juu yake, hatapata aibu yoyote kwa kusema naye wazi juu ya hatari inayomnyemelea au madhara yanayomkabili. Hatasita kuomba ushauri wake na kutafuta ushauri wake kwa mapenzi na mapenzi, na hii ni njia mojawapo bora ya ulinzi, inayojenga kinga ya ndani ndani ya mioyo na nguvu ya ndani ya kuzuia kila kupotoka, kwa uaminifu thabiti kati ya ndugu.

Kwa kumalizia, msingi wa kile tunachozungumzia ni sababu na sababu katika malezi ya awali ya wana kama viongozi. Kadiri mtu anavyoheshimu maelezo ya Sharia, ndivyo anavyozidi kuheshimu jumla zilizobainishwa ndani yake, na kadri mtu anavyozidi kudharau maelezo ya Sharia, ndivyo anavyozidi kudharau jumla iliyojumuishwa ndani yake. Hakuna njia ya kutukuza yote isipokuwa kwa kuyakuza maelezo na matumizi yake.[8]

Ni misheni ambayo riziki yake ya msingi na risasi zake ni elimu, subira, na uaminifu, kwa sababu nje ni ya upweke sana na mawimbi ya majaribu ni ya juu, na kuutayarisha moyo wa kijana shupavu lazima kuchunga sababu zote za uthabiti wake na azma yake ya juu, na hii ndiyo uadilifu kamili ndani yake.

Hizi zilikuwa vidokezo vya kalamu za mradi wa kumuumba mtu ambaye ni kiongozi katika familia yake na taifa lake, na kuyatunza maelezo haya, ingawa wengine wanaona kuwa ni anasa, ndio msingi wa elimu nzuri na suluhisho la kina kwa shida nyingi ngumu na ngumu.

Hebu tujenge azma, unatambua kwamba “hadhi ya chini kabisa ya mtu ni ile ya kusema bila matendo, na ya chini kabisa ni mtu kuwa kama daftari linalosimulia yale waliyoyasema wanadamu na waliyoyafanya wanadamu bila kushiriki nao sehemu katika mambo ya kheri au kurusha mshale ulio sawa kwenye uwanja wa maoni.” (9)

Na Allah ndiye mpaji wa mafanikio.


[1] Ahmad ameisimulia katika Musnad yake, na mlolongo wa upokezaji wake ni sahihi.

[2]  Tafsir Al-Baghawi 1/422.

[3]  Madhara ya mazungumzo ya raia, uk. 181

[4]  Mkusanyiko wa makala zake (uk. 490)

[5]   Al-Dhari’ah kwa Mambo Matukufu ya Sharia, uk. 347

[6] (Imesimuliwa na Ahmad katika Al-Zuhd 217)

[7]  Rawdat al-Muhibbin (uk. 297)

[8]  Matokeo ya mazungumzo ya wenyewe kwa wenyewe, uk. 224

(9) Athar al-Ibrahimi (56/1)

Sambaza makala hii:

Makala husika