Miongoni mwa wajibu mkubwa zaidi wa kina mama leo ni kuwalea mabinti zao juu ya imani, haya na staha; juu ya misingi ya aqidah, Qur’ani, Sunnah, Sira na mifano ya wanawake wema wa Salaf; juu ya kuipenda nyumba, kuisimamia na kuipangilia vizuri; juu ya kupika kama sanaa ya kuingiza furaha katika nyoyo; juu ya uchumi, matumizi yenye hekima na ukarimu kwa kile kilichopo; na juu ya kujenga ufalme wa kutoa, kwa msichana anayeandaliwa kuwa malkia.
Kina mama wanapojitahidi kumlea binti anayelinda hijabu yake, swala yake na maadili yake, na anayejiepusha na kuchanganyika na wavulana au kuzungumza nao tangu umri mdogo, kabla ya balehe, hilo humrahisishia sana msichana huyo kusimama sawa katika dini na kumpendekezea yale yanayohifadhi uanamke wake. Na pamoja na hilo, lazima kuwe na nafasi ya kumfundisha binti namna ya kuwa chanzo cha joto na utulivu nyumbani, pamoja na kujitunza, uzuri wake na vipaji vyake.
Tunapomlea msichana juu ya Uislamu, anafaidika na baraka zake. Hapaswi kamwe kuishi chini ya shinikizo la kwamba lazima “ahakikishe mustakabali wake”, afanye kazi, atafute pesa na mengineyo ambayo watu wameyazoea katika zama zetu. Bali anapaswa kuandaliwa awe na tawakkul kubwa kwa Mola wake, akijua kwamba nyuma yake kuna familia inayojitoa kwa ajili yake, ili awe mwanamke mwenye hima kubwa na mfano mwema akiwa mja wa Allah mwenye imani, anayeshindana katika yale yanayomridhisha Allah, si yale yanayomghadhibisha.
Katika zama zetu hasa, moja ya vipaumbele vikubwa katika malezi ni kuwafundisha watoto kujivunia Uislamu. Kila kilicho ndani ya Uislamu miongoni mwa ibada na maadili tunakithamini na kukidhihirisha kwa fahari; na kila kinachopingana na Uislamu tunakidharau na kujitenga nacho. Hizi ndizo maana za kuinuka kwa imani, ambazo hupandwa mapema ndani ya nyoyo.
Hii ina maana mtoto ajenge kinga ya ndani, aweze kutofautisha kosa na ukweli, na akatae kosa kwa hima.
Kwa hiyo, msichana aliyepata malezi mazuri ya kiimani, anapomwona mwanamke anayejionyesha bila staha, hapendezwi na muonekano huo, bali huukataa kwa misingi ya aqidah na muru’ah. Hatamani kamwe kumuiga, kwa sababu amejifunza namna ya kutathmini yale anayoyaona kwa kuyaunganisha na utiifu kwa Allah. Hii yenyewe ni kinga dhidi ya maradhi ya ufeministi, ambayo mwanamke muumini mwenye heshima huanza kuyakabili mapema. Na hali ya kushindwa kisaikolojia hupingwa kwa kujivunia imani.
Ewe mama, miongoni mwa mafanikio yako makubwa kabisa ni kumlea mja wa Allah mwenye taqwa, uaminifu na anayekuwa mfano mwema, anayewakilisha Uislamu kwa namna bora kabisa; anayelindwa kwa roho na kuombewa dua na nyoyo za Waumini hata kama masafa ni marefu. Kwa sababu mwanamke muumini leo akilelewa juu ya imani na akaishi kwa imani, yeye ni ushindi mkubwa na hoja dhidi ya watu wa ukafiri. Basi mshikamane sana na malezi yanayofuata njia ya Salaf; huko ndiko kwenye mafanikio.
“Na Mwanaume Si Kama Mwanamke”
Kama ambavyo miongoni mwa wajibu mkubwa zaidi wa kina mama ni kumlea binti juu ya imani, Uislamu na ihsan, ili atoke awe kitulizo cha macho kwa Waumini wanaume na wanawake, hoja kwa familia yake na jiwe la ujenzi ndani ya Ummah wake, kwa malezi yanayohifadhi sifa zake za kike; vivyo hivyo, miongoni mwa wajibu mkubwa zaidi wa kina mama ni kumlea mtoto wa kiume kwa malezi ya Kiislamu yaliyonyooka, yanayotoa yaliyo bora zaidi ndani yake ili awe kiongozi wa kipekee anayesaidia kuponya majeraha ya Ummah wake.
Kwa sababu tunaishi katika zama ambazo haja ya kupandikiza maana za uanaume na muru’ah ndani ya vizazi imekuwa kubwa sana, basi moja ya vipaumbele vikubwa leo ni kuwalea wavulana ndani ya muktadha wa Uislamu na malengo yake ya juu.
Hii inahitaji malezi maalumu na uangalizi unaotofautiana na malezi ya wasichana. Mwanzo wake huwa kwa mama bila kusahau wajibu wa baba, kwa kuwa katika miaka yake ya kwanza mtoto huwa karibu sana na mama yake.
Kutokana na hilo, malezi yanapaswa kuongozwa na Qur’ani na Sunnah na kufanana na namna Salaf walivyowalea watoto wao. Malezi hayo yamethibitisha kuwa yanazalisha wanaume kwa nuru ya Allah, na mafanikio yao yalikuwa makubwa mno.
Malezi hayo huanza kwa Qur’ani: kuhifadhi na kusoma. Hilo hunoa uwezo wa mtoto, humtia nguvu, na humjenga akiwa na uwezo wa juu wa kiakili na kitabia.
Sifa za mwenye kuhifadhi Qur’ani ni nyingi zisizohesabika, kutokana na fadhila anazompa Allah kwa kuwa miongoni mwa watu wa Qur’ani na watu Wake maalumu. Hii haimaanishi kwamba lazima tulazimishe mtoto mdogo kuhifadhi Qur’ani yote, ingawa hilo ni lengo bora na lenye heshima. Lakini lengo kuu ni kuunganisha moyo na akili ya mtoto na Qur’ani tangu mapema sana, ili Qur’ani iwe marejeo yake ya kwanza katika maisha na kushikamana na Mus’haf wake kuwa jambo kuu maishani mwake.
Katika kipindi hicho, mtoto wako anapojifunza lugha ya Kiarabu kupitia Qur’ani na kujenga akiba kubwa ya maneno na maana zake tukufu, ni lazima pia umsimbie simulizi za ushujaa na ukuu, kuanzia Sira ya mbora wa viumbe Muhammad ﷺ. Hilo ndilo simulizi la kwanza analopaswa kulijifunza na kulifuata kwa kumtukuza na kumheshimu Mtume, kisha simulizi za Manabii wengine wote.
Tafakari uzuri wa fikra zake ndogo zinapounganishwa na tawhid, ujumbe wa Uislamu, nguvu katika haki na kuitafuta haki hiyo!
Pia ni lazima umsimbie simulizi za Maswahaba ili uweze kugundua ni yupi anayemvutia zaidi na, kwa kuzingatia hilo, ukuzie uwezo wake, iwe ni katika mwelekeo wa kutafuta elimu au ushujaa na ustadi wa kijeshi.
Na hapa kuna jambo jingine muhimu: mtoto lazima awe na shughuli na vipaji vinavyokuza uwezo wake wa kiakili na kimwili.
Jaribu kumuunganisha na aina fulani ya michezo atakayokua nayo. Ikiwa huwezi kumpatia kuogelea, kurusha mishale au kupanda farasi, basi angalau mpe mchezo anaoweza kuonesha nguvu zake za kimwili na kujifunza uvumilivu na juhudi katika kuendelea nao. Kuvumilia taabu tangu utotoni humjengea nguvu na unyumbufu.
Kisha mtendee kama mwanaume mdogo. Usimfanye ajione dhaifu, na mbele ya watu mtambulishe kama mwanaume mdogo.
Mfundishe kuomba ruhusa na kujiepusha na kukaa katika vikao vya wanawake. Mfundishe kuinamisha macho, hata kama wakati mwingine itakulazimu kuweka mkono wako juu ya macho yake mnapotoka nje.
Mfundishe namna ya kujibu salamu na kushughulika na watu wazima kwa adabu. Mshukuru anapofanya vizuri na mkumbushe anaposahau.
Mfundishe kutochanganyika na wasichana, lakini pia asisite kutoa msaada kwa uungwana, na mfano wake uwe Musa عليه السلام. Mfundishe kukataa batili.
Mfundishe kuwa mpole kwa ndugu zake na ujenge heshima baina yao. Usichochee chuki kati yao. Mfundishe kwamba yeye ni tegemeo la kaka yake na dada yake, na kwamba wao ni furaha yake.
Mpe majukumu kama kuhifadhi siri kwa muda fulani au kufikisha amana muhimu, ili ajihisi kuwa na thamani na atambue ukubwa wa imani yako kwake. Jenga ndani yake hisia ya uwajibikaji anapotekeleza majukumu. Mtuze anapofanya vizuri, na anapokosea, mueleweshe kwa subira na upole.
Shughulikia sana swala yake na kwenda msikitini. Mfundishe usafi wa mavazi yake, kutumia siwak na alama za nidhamu ya dini kwa mwanaume.
Hilo halimaanishi kumfinya utoto wake. Aache acheze kama watoto wengine, acheke na alie. Huo ndio utoto wake; jaza ndani yake kumbukumbu nzuri zaidi na mafunzo yenye athari kubwa zaidi.
Mzungumzie Ummah wake na historia ya udhaifu wake, na mwambie matumaini ambayo Ummah unaweka kwake.
Mfungamanishe na yanayotokea ulimwenguni kwa maneno yanayolingana na umri wake, na tumia sana istilahi za Qur’ani. Mfundishe kutathmini mambo na kurejea kila mara kwa Uislamu.
Mfundishe kusamehe wakati anao uwezo wa kulipiza, na kujisitiri na kuombaomba. Mfundishe namna ya kutoa huku mwenyewe akiwa na haja, namna ya kuponya moyo uliovunjika, namna ya kutoa sadaka na kuhisi kwamba Allah anamwona. Mfundishe kila jambo linaloupa nguvu moyo wake mdogo.
Mzungumzie mustakabali wake na mustakabali wa Ummah wake. Mfundishe kwamba mafanikio ya kweli yako katika radhi za Ar-Rahman.
Mzungumzie ulimwengu mbaya ulioko nje, hatari zinazomzunguka, na namna anavyopaswa kuzikabili hata unapokuwa haupo. Mfundishe kutofautisha kilicho kichafu na kilicho kizuri, na namna ya kujilinda dhidi ya marafiki wabaya na maovu.
Mfundishe kuwafanyia wema baba yake, bibi yake, ndugu zote na majirani. Kwani birr ni jambo kubwa.
Usiubebeshe moyo wake mdogo matatizo yako, migogoro yako au mambo yatakayovunja imani yake kwako. Linda nafasi yako kama mlezi na mtengenezaji wa vizazi.
Na si vizazi vya kawaida: ni vizazi vya ushindi, vya tamkin na vya kuinua bendera ya dini. Hapa kuna tofauti kubwa katika aina ya kizazi unachotaka kujenga, na lazima ulipe umuhimu huo.
Mzuie uhuru usio na mipaka wa intaneti na televisheni. Ikiwa atalazimika kutumia, basi lazima kuwe na uangalizi. Mueleweshe kwa nini na mpe mbadala.
Mzoweshe kiwango fulani cha kujitegemea. Sikiliza miradi yake na ndoto zake, na msaidie kuzifikia.
Mfundishe kuwa na maktaba yake na kuitunza. Mfundishe matumizi mazuri ya pesa; mwanzo unaweza kuwa kwa kibubu anachotengeneza kwa mikono yake mwenyewe.
Mfundishe kutengeneza vitu kwa mikono yake zaidi kuliko kuomba kila kitu kije kwake kwa urahisi. Hilo linamaanisha pia kumfundisha ufundi na kazi za mikono zinazoendana na umri wake.
Mfundishe kujitafutia taarifa mwenyewe. Mwambie akusimulie yeye mwenyewe kuhusu Mtume ﷺ na kuhusu shujaa anayempenda katika Sira za Maswahaba na wafunguzi.
Mfundishe kuzungumza kama khatibu mwenye ufasaha. Usihofu; hizi ni stadi za wanaume, na ni aina ya “farasi” inayohitajika kwa yule ambaye siku moja atasimama kwenye majukwaa ya uwajibikaji na kusimamisha haki ndani ya familia yake na Ummah wake.
Mjaalie awe imamu wa wenye taqwa.
Allah haikalifishi nafsi isipokuwa kwa uwezo wake. Na mwitikio wa watoto hutofautiana kulingana na fadhila ya Allah kwa kila mmoja wao. Lakini tunapolenga kiwango cha juu, hatutapata ila kizazi chenye malengo makubwa na malezi mazuri. Hii ni nafasi muhimu inayohitaji kina mama kujitoa na pia programu za pamoja za kujenga mazingira madogo ya Kiislamu kadiri inavyowezekana. Na hata malezi katika hali ya ugeni wa dini yana ujira mkubwa. Allah humwongoza katika njia Zake kila anayejitahidi.
Mfundishe kwenda katika safari za skauti. Mfundishe kupiga kambi misituni. Usisite wala usiogope. Mfundishe kila kinachohusiana na mazingira na maisha ya porini; huko kuna furaha na nafasi kubwa ya mafunzo.
Na anapofikisha umri wa miaka saba, anapaswa kuchanganyika zaidi na jamii ya wanaume kuliko ya wanawake. Kwa hiyo, zingatia sana msikiti na urafiki wa wanaume wacha-Mungu kadiri inavyowezekana, ili ajifunze tabia zao.
Usionyeshe hofu kupita kiasi au udhaifu anapojeruhiwa na damu ikatoka, wala usiporomoke anapokutana na tatizo gumu. Bali mfundishe kuwa na uimara, ugumu wa moyo katika maana nzuri, na uthabiti.
Mrahisishie kwa kusema: “Unaweza kulifanya.” Yeye ni mwanaume mdogo. Atavumilia maumivu, atafunga jeraha lake na kuendelea. Hizi ni taarifa ndogo zinazojenga ndani yake nguvu na kujiamini, hivyo usizipuuzie.
Mshirikishe katika mashauriano na umfanye ahisi kwamba unaamini maoni yake; na atakushangaza.
Soma simulizi za kina mama wa mashujaa na chunguza mambo yaliyowasaidia kuamsha uanaume ndani ya watoto wao. Jifunze na boresha mbinu zako za malezi; hili ni eneo la elimu na sanaa, na wewe ndiye mpanda farasi wake.
Baba, hata hali yake iweje, mara nyingi atakuwa nje katika uwanja wake, huku wewe ukiwa ndiye anayefuatilia kwa karibu kila hatua na mabadiliko ya watoto wako. Hilo haliondoi nafasi ya baba—nafasi yake ni muhimu sana—lakini sehemu kubwa ya kazi hii iko mabegani mwako.
Basi uwe malezi yanayozalisha wanaume na wanawake waliopambwa kwa uadilifu, imani na taqwa.
Na ujue kwamba mradi mkubwa zaidi katika maisha yako ni mtoto huyu. Hilo linahitaji usimame kwenye nafasi yako kama mlinzi. Usimpunguzie juhudi zako, kisha akue akiwa na lawama moyoni dhidi yako. Na hapo utawezaje kutarajia birr na wema wake?
Leo tunaishi katika zama za udhaifu na kurudi nyuma, hivyo wajibu wako umeongezeka maradufu, na hima yako inahitajika zaidi. Usiruhusu mwito mwingine wowote ukutoe katika nafasi yako. Kila dakika unayowekeza ni faraja kwa dhiki ya Ummah.
Mfundishe kujitolea katika kazi za hiari na kuingia katika miradi ya kheri tangu akiwa mdogo. Mfundishe kwamba kufanya kazi kwa siri kwa ajili ya Allah ni heshima na fadhila kwa mwanaume.
Mfundishe kutojali kuonesha matendo yake kwa watu. Kwa kufanya hivyo, utamsaidia sana katika kusimama sawa katika dini.
Ndiyo, matatizo fulani yatakushangaza, lakini hayo yatakuwa mepesi sana ukilinganisha na matatizo ya kina mama waliopuuza malezi ya Qur’ani na Sunnah, kwa sababu mtoto wako atakuwa mwenye baraka.
Kwa hakika, siri ya kung’ara kwa mtoto mara nyingi ni mama yake. Yeye ndiye anayezitoa talanta zake, kuimarisha uwezo wake na kumtambua kama ramani anayotafuta ndani yake sehemu za nguvu ili aziongezee nguvu, na sehemu za udhaifu ili azilinde.
Yeye ni amana mikononi mwako. Basi tuletee mwanachuoni, mshindi na mtumishi wa Ummah wake.
Usijishughulishe sana na yale yanayowashughulisha watu leo. Kinachozingatiwa ni mwisho wa mambo na vyeo vya Siddiqin katika Pepo za milele.
Mwishoni, hutafanikiwa katika jukumu hili tukufu isipokuwa kwa kumuomba Allah katika faragha na katika nyakati za kukubaliwa dua; kwa kujipigania nafsi yako ili usimame sawa; kwa kutafuta ushauri na nasaha kutoka kwa watu wa elimu na fadhila, hata ikiwa ni kupitia kitabu; kwa kuwa na tawakkul kubwa kwa Allah na dhana njema Kwake.
Na ujue kwamba Allah hatapoteza maumivu ya moyo wako wala matumaini yako. Yeye ndiye Mola wako na Msaidizi wako.
Ninapotafakari ukubwa wa kazi ambazo mama anapaswa kuzifanya katika uwanja wa malezi, kisha nikiangalia uhalisia unaopunguza utukufu wote huo na kuufanya uwe tu kuwapa watoto chakula na mavazi, natambua kiasi ambacho mama ametenganishwa na mradi wake mkubwa zaidi: kujenga vizazi vinavyouakilisha Uislamu kwa namna bora zaidi.
Mama ni mlezi. Na hii ni moja ya kazi zinazohitaji zaidi kujitoa, umakini na mipango. Haihitaji kushindanishwa na kazi ya nje ya nyumba.
Ewe mama, nafasi ya malezi na kuandaa vizazi vya ushindi inahitaji kujitoa kwako kikamilifu na kuipa moyo wako wote.
Hilo ni kubwa na muhimu zaidi kuliko kile wanachokiita “kujitimiza” na “kuhakikisha mustakabali” wanachokudanganya nacho. Bali huku ndiko kujitimiza kwa kweli na kulinda mustakabali wa Ummah mzima. Na tofauti kati ya nafasi hizi mbili ni kubwa mno.
Basi simama katika nafasi yako na usiwe sababu ambayo Uislamu utadhuriwa kupitia kwayo. Tumengoja kwa muda mrefu; usiku wa madhalimu umekaribia kuondoka, na wakati umefika kwa Ummah huu kurejea kwa maandalizi yanayolingana na kurejea kwake kwa heshima na nguvu.
