Kila ninapozitazama kwa makini Aya za Qur’ani Kuu, mimi huvutiwa na utambuzi huo sahihi wa Allah wa magonjwa ya nyoyo, na ufunuo wake wa kina wa njia za upotofu kutoka kwenye njia iliyonyooka.Kwa hiyo, Qur’an inabakia kuwa marejeo ya kwanza katika uchunguzi, sahihi zaidi katika kuelezea ugonjwa huo, na iliyo kamili zaidi katika kueleza tiba.
Upotofu ulio hatari zaidi ni ule unaojificha kuwa ni imani, na umepambwa kwa kauli mbiu za utiifu, na kwa hakika ni ukiukaji wa amri ya Allah na Mtume wake, Allah amfikishie rehema na amani.Mkengeuko ambao haujatangazwa, lakini unafanywa chini ya bendera ya “Tunaamini na kutii,” wakati ukweli unakanusha.
Utambuzi huu wa ufasaha tunaupata kwa uwazi katika aya kubwa kutoka katika Surah An-Nur, ambapo Allah Mtukufu anasema:
(Hakika tumeteremsha Ishara zilizo wazi. Na Allah humwongoa amtakaye kwenye Njia Iliyo Nyooka. (46) Na wanasema: Tumemuamini Allah. Kisha kundi miongoni mwao litakuacha baada ya hayo, lakini hao si Waumini. (47) Na walipo itwa kwa Allah na Mtume wake ili ahukumu baina yao. Walipo geuka kundi miongoni mwao. (48) Na lau wangekuwa na haki wangekuja. (49) Je! mna maradhi katika nyoyo zao, au wana shaka, au wanaogopa kuwa Allah na Mtume wake watawadhulumu? Hao ndio madhalimu. (50) Hakika ni maneno ya Waumini wanapo itwa kwa Allah na Mtume wake ili ahukumu baina yao. Ili waseme: Tumekusikia na tumekutii. Na hao ndio watakaofaulu. (51) Na anaye mt’ii Allah na Mtume wake, na akamcha Allah. Na mcheni Yeye, hao ndio watakao shinda (52)).
Katika aya hizi za Surat An-Nur, kumeteremka mizani iliyo sahihi, inayobainisha baina ya madai ya imani na uhalisia wake, na baina ya wale wanaoikubali dini yote kwa kunyenyekea na utiifu, na wale wanaoishughulikia kwa hiari ya kutia shaka, wakichagua kutoka kwayo yale yanayoendana na matakwa yao na kuacha yaliyo kinyume na maslahi yao.
Allah Mtukufu anasema: “Hakika tumeteremsha Ishara zilizo wazi, na Allah humuongoza amtakaye kwenye njia iliyonyooka. Basi Aya ziko wazi, wazi na hazina utata, na njia imenyooka isiyo na utata. Kuna upotoshaji fulani ndani yake, lakini mwongozo ni baraka kutoka kwa Allah kwa wale ambao ni wa kweli katika kuutafuta.
Kisha Qur’ani ikafichua mfano wa hatari: “Na wanasema: ‘Tumemuamini Allah na Mtume, na tumetii.’ Kisha kundi miongoni mwao likageuka nyuma. Hapa kukatwa kati ya hotuba na hatua ni jambo la hatari sana: imani katika ulimi, na utii katika alama, lakini wakati wa mtihani wa kwanza wa vitendo timu yao inachukua nafasi. Kwa hiyo, hukumu ya mwisho ilikuja: “Na hao si wenye kuamini.”Imani sio madai tu! Badala yake, ni mzuri na hali huandika ukweli wake..! Hatari ya kutoroka ambayo inabainisha Qur’ani inadhihirika pale Allah Mtukufu Anasema: “Na wanapoitwa kwa Allah na Mtume wake ili ahukumu baina yao, mara kundi moja miongoni mwao linageuka. Kwa hivyo wito hapa ni kwenye usuluhishi wa wahyi, kwenye marejeo.Alia. Lakini wanakengeuka kwa sababu hukumu haiwahusu.
Utambuzi wa ufasaha zaidi unakuja: “Na ikiwa ni yao, wataifikia kwa kunyenyekea” maana yake, ikiwa hukmu itakubaliana na matamanio yao, wanaikimbilia kwa kujisalimisha!Hawako chini ya haki kwa ajili yao wenyewe, bali kwa maslahi yao ndani yake.Hiki ndicho kiini cha tatfif: kwamba mtu anaichukulia dini kana kwamba ni soko, akichagua kutoka kwayo kile kinachohudumia mradi wake, na kuacha nyuma yale yanayomzuia au kudai mapendekezo na mapitio.
Qur’an haiachi tabia hii bila ya kufichua mizizi yake. Aya inawaelezea kwa kauli yake Allah Mtukufu: “Je! Kwa hivyo, nyuma ya hayo ni ama maradhi ya moyo, au shaka juu ya uadilifu wa Sharia, au rai mbaya. Naapa kwa Allah na Mtume wake, Allah amfikishie rehema na amani. Aya inamalizia kwa kuwaeleza wale ambao hali yao ilikuwa kama hii: “Bali hao ndio madhalimu.Na dhulma ni hukumu ya matamanio ya mtu badala ya uadilifu wa Sharia.
Hapa hatari ya “al-Muttaf” inadhihirika: ni yule ambaye ananyanyua kauli mbiu za sharia inapohudumia hotuba yake, na akataja maandiko yanayounga mkono msimamo wake, lakini ikiwa Aya inamwita kuacha dhulma na uchokozi wake, au kumpa kila mtu haki yake, au kufanya yale ambayo hayakubaliani na matamanio yake!Onyesha! Anapenda dini inayotimiza matamanio yake, na anaepuka yale yanayotawala nafsi yake. Anaunganisha maandiko katika uwanja wa shauku, na kuyapuuza katika uwanja wa uchamungu na nidhamu, akiongozwa na mbinguni.
Kwa upande mwingine, Qur’an inatoa taswira ya Muumini wa kweli: Allah Mtukufu anasema: “Kauli ya Waumini ni pale wanapoitwa kwa Allah na Mtume wake ili ahukumu baina yao, waseme: Tumesikia na tumetii, na hao ndio wenye kufaulu. Unyenyekevu na unyofu kwa Allah hapa tunakabiliana na uaminifu wa dini kwa Allah pekee, ambaye hana washirika.
Kisha maelezo haya matukufu ya Allah yanaunganisha ushindi na nguzo tatu: “Na mwenye kumtii Allah na Mtume wake na akamcha Allah na kumuogopa, hao ndio washindi” – kumtii Allah na Mtume wake, Allah amfikishie rehema na amani, ndio msingi wa uaminifu – na khofu ndio kipimo cha uaminifu, – Na uchamungu unathibitisha uaminifu.Imani ni ahadi kamili, si uteuzi wa sehemu.Deni hili linachukuliwa kwa ukamilifu, bila upungufu wowote!Kila mtu anawajibishwa kwa alichonacho na kuonyesha!
Haiingii akilini kwetu kuzikusanya nafsi kuunga mkono tauhidi katika eneo moja, na kuiacha katika eneo jingine, na kuweka hukumu zenye maamuzi katika eneo moja na kuzembea katika eneo jingine!
Hatuwezi kuchukua katika dini yaliyo mepesi kwetu na kuacha yaliyo magumu kwa matamanio yetu!
Jambo la hatari zaidi linalotishia safu sio uadui unaoonekana dhidi ya dini, lakini udini wa kuchagua.Kugeuza ufunuo kuwa chombo cha kuhalalisha, si rejeleo la usuluhishi.Maandishi yanapaswa kuitwa kutakasa hali, sio kuziboresha na kuzirekebisha.Na kutumia sharia kukandamiza sharia!
Uislamu haukubali kutia chumvi.Hakubali baadhi yake kuchukuliwa na baadhi yake kuachwa, kama walivyofanya wana wa Israili. Hakubali kutawaliwa inapoafikiana na matamanio yake na kusimamishwa inapopingana nayo.
Mizani ni moja, rejeleo ni moja, na wokovu ni katika neno moja: “Tunasikia na tunatii.”
Na asiyetosheka na hukumu ya Allah ikiwa inapingana na matamanio yake, basi na aogope kuwa atakuwa miongoni mwa wale ambao alisema juu yao: “Na hao si wenye kuamini. Mtu yuko baina ya hali mbili: amejitolea dini yake kwa Allah peke yake, hana mshirika, kwa hivyo anasema, “Tunasikia na tunatii,” bila kukwepa, ulaghai, au kinyongo!
Au katoa dini yake kwa matamanio yake!Anaikwepa sheria ya Allah na kuitumia kutegemeza matamanio yake!
وشتان بين إخلاص وإخلاص، والله لا يظلم عنده أحدا!
Kisha aya za Surat An-Nur haziishii kwenye utambuzi huu!
Inatupa utambuzi wa joto la moyo!
Hebu tuchunguze jinsi surah kuu inavyohitimisha, ambayo ilikuja kuwainua waumini katika uadilifu kama alivyoamuru Allah, bila uasherati au dhuluma, bila uwongo au kashfa!Bila kutumia kutia chumvi katika kushughulikia sheria za Sharia, kama njia ya chuki, fitina, dhulma na ufisadi! Amesema Allah Mtukufu: (Msifanye dua ya Mtume baina yenu kuwa ni dua ya nyinyi kwa nyinyi. Allah anajua. Watahadharini wanao jinyenyekeza miongoni mwenu, isije ikawapata fitna au ikawapata. Adhabu iumizayo (63) Hakika ni vya Allah vilivyomo mbinguni na ardhini, kisha Yeye atarejesha yale yatakayokuwamo mbinguni na ardhini. waliyoyafanya, na Allah ni Mjuzi wa kila kitu (64)
Aya hizi zimekuja mwishoni mwa Surat An-Nur, baada ya kubainishwa adabu ya kuomba ruhusa, hukumu za majumba, na udhibiti wa kukutana na utiifu. Aya hii inakuja kama kilele cha yote yaliyotangulia.Kuweka kanuni ya kiulimwengu: kwamba uhusiano na Mtume, rehema na amani ziwe juu yake, sio uhusiano wa wanadamu na wanadamu, bali ni uhusiano wa taifa lenye wahyi, utiifu kwa ujumbe, na ibada yenye amri ya Allah.
“Msifanye maombi ya Mtume baina yenu kuwa ni dua nyinyi kwa nyinyi.”
Mtume, rehema na amani ziwe juu yake, katika umma wa Waumini sio tu kiongozi anayeitwa kama wengine wanavyoitwa, wala si mtu wa umma anayeshughulikiwa kama anavyoshughulika na watu wengine wote. Bali yeye ni mfikishaji wa Allah, na sauti yake katika umma ni sauti ya wahyi, na amri yake ni nyongeza ya amri ya Allah.
Ni kana kwamba Sura – baada ya kupanga nyumba kutoka ndani – pia inapanga nyoyo kutoka ndani: Ikiwa Mtume, rehema na amani zimshukie, hataabudiwa moyoni, mipaka haitawekwa kwa hakika. Kumtukuza Mtume, swallallahu alayhi wa sallam, kunalazimu kuheshimu maamrisho na makatazo yake, amri zake na mwongozo wake!Kukiuka hii ni ukiukwaji mkubwa, hata ikiwa ni ukiukwaji uliofichwa na usioepukika!
Kwa hivyo, aya inadhihirisha ugonjwa uliofichika:
“Allah atawajua wale wanaojificha kuwa kimbilio miongoni mwenu.”
Sio kila anayehudhuria ni mtiifu, na sio kila anayeketi na kusikiliza ni mtiifu.Baadhi yao hujificha kwenye vivuli, hujificha nyuma ya visingizio, hujiondoa bila mabishano, na hawakubaliani kwa uhuru.
Ni tabia ya unafiki.Kukwepa utii kwa njia ya adabu ni kutoroka kutoka kwa faradhi kwa njia isiyomuaibisha yule anayeifanya mbele ya watu… lakini haijafichika kwa Allah.
Kwa hivyo, onyo lilikuwa wazi:
“Basi wajihadhari wale wanaoasi amri yake, usije ukawapata mtihani au ukawapata adhabu chungu.
Nini kinasababisha moyo kupasuka zaidi kwa hofu!!Matokeo ya kukwepa vile ni majaribu! Unajuaje jaribu ni nini? Maswahaba walikuwa wakitetemeka kwa kutajwa kwake kwa kumwogopa Mola wao Mtukufu! Ni hatari zaidi kuliko mateso.Kwa sababu mateso yanaweza kuwa adhabu inayoisha bila kuathiri mtaji wa mtu kwa wokovu, lakini majaribu yanaharibu mtaji huu!Kwa kupotoka kwa ndani, kuchanganyikiwa katika ufahamu, na ugumu wa moyo! Adhabu gani kali zaidi ya hii!!Ni nuru iliyoje inayoangazia njia ambayo ndani yake nuru ya utambuzi imezimwa na uwepo wa kimungu umekatazwa! Dakika hizi hujilimbikiza katika wasifu wa mtu – mradi tu kudharau kunaendelea – hadi inakuwa vigumu kupinga kwa utaratibu.
Kukiuka amri ya Mtume (Swalla Allaahu ‘alayhi wa aalihi wa sallam) – vyovyote itakavyokuwa, ni mwanzo wa mpasuko wa muundo mzima wa imani.Kwa sababu utii hapa ni utii kwa Allah Mwenyezi.((Mwenye kumtii Mtume basi amemtii Allah.)
Kisha Sura inahitimisha kwa tamko hili zito la walimwengu wote:
“Hakika ni vya Allah vyote viliomo mbinguni na ardhini.
Ni kana kwamba ujumbe wa mwisho unasema: Usifikiri kwamba suala hilo ni la baraza ulilohudhuria tu, au jambo ambalo umeliasi, au kundi ambalo umelidanganya! Uko katika ufalme wa Allah, chini ya ujuzi wa Allah, na unatembea kwa Allah.
Anaijua hali yako sasa: “uliyo juu yake” na Anaijua hatima yako kesho: “siku watakayorejeshwa Kwake” na kila kilichofichika kitafichuliwa: “kisha atawaambia waliyoyafanya.”
Sura An-Nur ilianza kwa nuru inayoondoa giza la batili, kashfa, dhulma na dhulma, ikahitimisha kwa onyo dhidi ya majaribu ya kumuasi Mtume, rehema na amani ziwe juu yake, na kutoroka amri ya Allah Mtukufu.
Ilianza kwa kuitakasa jamii kutokana na machafuko ya kimaadili, kwa kudhibiti tabia na haki na kuonya vikali dhidi ya uzembe katika hili, na kuhitimishwa kwa kuzitakasa nyoyo kutokana na machafuko yaliyofichika yaliyojigeuza kuwa ya kiungwana!
Ni kana kwamba anasema: Haitoshi kwamba heshima ya mtu ihifadhiwe, nyumba zidumishwe, au mikusanyiko idhibitiwe, ili nafasi ya Mtume (Swalla Allaahu ‘alayhi wa aalihi wa sallam) ihifadhiwe katika nyoyo.Pale ambapo sababu Yake inakuzwa, jamii huhifadhiwa.Na pale amri yake inapopuuzwa, ugomvi huanza … japo kwa siri.Lakini matokeo yake ni mabaya!
Ni aya inayopanga upya misimamo: nafasi ya uadilifu juu ya dhulma, nafasi ya ujumbe juu ya adabu, nafasi ya utii juu ya visingizio, na nafasi ya elimu ya kimungu juu ya kila jaribio la kutoroka.
Mtu asiyejali ajihadhari!Adhabu ya majaribu ni kali zaidi, inaua zaidi, na ni kali zaidi kuliko adhabu yoyote!Hatatambua!Hata kama kelele za mashaka zilimpigia kelele!Isipokuwa akipenda Mola Mlezi wa walimwengu wote.
Na ni nani ambaye hakuzingatia ugomvi!Hakujikinga nayo kwa unyofu na majibu ya dhati kwa Allah peke yake, asiye na mshirika, hivyo hana wa kulaumiwa isipokuwa yeye mwenyewe! Uaminifu una dalili zake… Imani bila uchamungu, bila woga, bila ya “tulisikia na kutii” bila kutia chumvi au kukwepa… inaongoza kwenye majaribu na upotofu ulio wazi!
Ewe Mola tuepushe na vishawishi vilivyo dhahiri au vilivyofichika, na Utujaalie tuwe miongoni mwa wale ambao dini yao inamtakasia Allah peke yake, tusiokuwa na mshirika, na Utulinde na ghadhabu ya matamanio, na kupita kiasi kwa matamanio, na dhulma ya matamanio!










